Verkeersregels: binnenkort treden verschillende wijzigingen in werking

De herziening van het Strafwetboek begin 2024 maakte het noodzakelijk om de verschillende wetten inzake strafbare feiten op het gebied van het wegverkeer aan te passen. Dit heeft geleid tot een wijziging van de Wet op de verkeerspolitie van 16 maart 1968, die op maandag 8 juni in het Belgisch Staatsblad is gepubliceerd. Daarin zijn verschillende nieuwigheden op het gebied van het rijgedrag opgenomen, waarvan sommige los staan van de herziening van het Strafwetboek. Hieronder volgen enkele van de belangrijkste wijzigingen voor u.

De wet van 25 mei 2026 tot wijziging van de wet op de verkeerspolitie van 16 maart 1968 bevat een reeks bepalingen op het gebied van het wegverkeer, waarvan sommige voortvloeien uit de aanpassing van de wet aan het nieuwe Wetboek van Strafrecht en andere niet.

Daarom zijn er verschillende data vastgesteld voor de inwerkingtreding van deze wet. Terwijl een reeks bepalingen die geen verband houden met het nieuwe Strafwetboek op 1 juli 2026 in werking treden, zullen alle aanpassingen die zijn aangenomen om de wet af te stemmen op het nieuwe Strafwetboek op 1 september 2026 in werking treden, dat wil zeggen op hetzelfde moment als de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek. Voor de volledigheid zij er nog op gewezen dat bepaalde artikelen van de wet, zoals bijvoorbeeld de toevoeging van ketamine aan de lijst van verboden middelen of de sancties in geval van rijden ondanks een verval van het recht tot sturen, in werking zullen treden op een datum die later bij koninklijk besluit zal worden vastgesteld.

Wat zijn de belangrijkste veranderingen?

Strijd tegen rijden onder invloed van alcohol

Momenteel kunnen tijdelijke rijverboden voor rijden onder invloed van alcohol 2 tot 3, 6 en 12 uur bedragen. De nieuwe wet bepaalt dat deze tijdelijke rijverboden voortaan in alle gevallen worden verlengd tot 12 uur, dat wil zeggen zodra bij de persoon een alcoholpromillage boven de toegestane limiet is vastgesteld.

Deze harmonisatie is bedoeld om een krachtig signaal af te geven dat de dodelijke combinatie van rijden en alcohol niet langer door onze samenleving wordt getolereerd.

Een ander voordeel is dat de politiediensten dankzij de geharmoniseerde termijn van 12 uur de logistiek op de controleplaatsen haalbaar kan worden en dus meer controles kan uitvoeren, met name omdat ze niet meer meermaals de controlepost zullen moeten verlaten om de tijdelijk ingetrokken rijbewijzen te gaan neerleggen bij het commissariaat, zoals ze nu moeten doen.

Deze maatregel treedt in werking op 1 juli 2026.

Strijd tegen rijden onder invloed van drugs

De nieuwe wet voegt ketamine, een drug die vanwege zijn stimulerende en hallucinogene effecten ook wel „goedkope cocaïne“ wordt genoemd, toe aan de lijst van verboden middelen die het rijvermogen beïnvloeden.

Deze aanpassing bleek noodzakelijk gezien de wijdverspreide omloop van ketamine in onze samenleving, terwijl het gebruik ervan in combinatie met autorijden zeer ernstige gevolgen heeft voor de verkeersveiligheid.

Hoewel ketamine momenteel al kan worden opgespoord in speekselanalyses die door laboratoria worden uitgevoerd, moet er nog een openbare aanbesteding plaatsvinden voor de aanschaf van speekseltests waarmee het middel ter plaatse, d.w.z. tijdens een politiecontrole, kan worden opgespoord.

Door de inwerkingtreding van de nieuwe wet is het wettelijk kader nu al aangepast. Dit betekent dat de bepalingen met betrekking tot ketamine van kracht kunnen worden zodra deze nieuwe speekseltests waarmee ketamine kan worden opgespoord, op de markt beschikbaar zijn.

Verval van het recht tot sturen

Door de definitie van „motorvoertuig“ op te nemen in artikel 28 van de Wegverkeerswet zorgt de wetgever voor meer uniformiteit met betrekking tot het verval van het recht tot sturen. Het ontbreken van deze definitie in de huidige wet zorgde namelijk voor onduidelijkheid, onder meer wat de elektrische steps betreft, waarvan het gebruik op de openbare weg de afgelopen jaren sterk is toegenomen.

Met de invoering van deze definitie wordt het verval van het recht tot sturen beter omschreven, doordat deze voortaan:

• enerzijds gekoppeld is aan de voertuigcategorieën waarvoor een rijbewijs vereist is,
• anderzijds uitgebreid is tot bromfietsen van klasse A.

Deze bepaling treedt in werking op 1 juli 2026.

Een andere bepaling die op 1 juli 2026 van kracht wordt: houders van een voorlopig rijbewijs die ernstige overtredingen begaan die kunnen leiden tot een verval van het recht tot sturen, vallen voortaan onder dezelfde regeling als die welke geldt voor beginnende bestuurders (d.w.z. bestuurders die hun rijbewijs minder dan 2 jaar geleden hebben behaald).

Concreet betekent dit dat als de houder van een voorlopig rijbewijs binnen 2 jaar na het behalen van zijn rijbewijs B een ernstige overtreding begaat, ook aan hem een verval van het recht tot sturen wordt opgelegd, waarbij het herstel van het rijrecht afhankelijk is van het opnieuw slagen voor het theoretisch of het praktisch rijexamen.

Deze toevoeging heeft tot doel een inconsistentie weg te werken, aangezien houders van een voorlopig rijbewijs in de huidige wet niet noodzakelijkerwijs met een verval voor de betreffende feiten werden bestraft, terwijl dat voor beginnende bestuurders wel systematisch het geval was.